Employer Branding voor ambitieuze werkgevers

Blog

'This is a man's world'

Waarom slechts één op de tien topmanagers in het bedrijfsleven vrouw is

“Meisjes doen het altijd beter op school, dat is niks nieuws” kopt de NRC zo'n twee maanden geleden. In het artikel wordt zelfs gesproken over een heuse jongenscrisis in het onderwijs. Ook in het hoger onderwijs zijn vrouwen in groteren getale vertegenwoordigd dan mannen. Toch delven vrouwen in topfuncties in het bedrijfsleven nog altijd zwaar het onderspit. Uit een artikel in Elsevier blijkt namelijk dat slechts één op de tien topfuncties in het Nederlandse bedrijfsleven bekleed wordt door een vrouw.

Hoe kan het dat vrouwen in het onderwijs zo goed presteren, maar in het bedrijfsleven het lang niet zo ver weten te schoppen als mannen? Blijkbaar geldt dan, zoals James Brown zei:

‘This is a man’s world’

Leiderschap volgens onze hersenen

Om deze op het eerste gezicht vreemde tegenstelling te begrijpen, moeten we weten hoe onze hersenen precies werken. In ons brein maken wij namelijk kennisstructuren aan, die binnen de categorization theory in de psychologie ook wel prototypes worden genoemd. Prototypes representeren de meest voorkomende eigenschappen van een categorie. Ze helpen je om de wereld om je heen in te delen en begrijpelijker te maken. Een voorbeeld van zo’n categorie is leiderschap. Op het moment dat wij in onze omgeving iets zien dat bij het prototype leiderschap past, gaan er direct een aantal belletjes rinkelen in onze hersenen en vullen we het plaatje verder aan.

Zo’n prototype hebben wij ook in ons hoofd voor de categorieën man en vrouw. Deze specifieke prototypes worden ook wel gender stereotypes genoemd. Het vrouwelijke stereotype wordt gekenmerkt door eigenschappen als vriendelijkheid, hulpvaardigheid, sympathie en verzorging. Het mannelijke stereotype wordt vooral gekenmerkt door agressie, ambitie, dominantie, doortastendheid, onafhankelijkheid, zelfvertrouwen en competentie. Deze gender stereotypes zijn kennisstructuren waarvan onze hersenen denken dat ze vrouwen en mannen karakteriseren.

Vrouwelijk gender en leiderschap: een slechte match

Leg de twee gender stereotypes even naast elkaar en denk daarbij aan een typische leider. De kans is groot dat je nu het beeld van een man in je hoofd hebt. Het is geen nieuws dat vrouwen doorgaans niet met leiderschap worden geassocieerd. Maar waarom beoordelen we vrouwen niet gewoon op hun professionele gedrag? Als het op capaciteit en competenties aankomt, dan doen vrouwen namelijk helemaal niet onder voor mannen. 

De kracht van het gender stereotype

In 2006 wilden Krystin Scott en Douglas Brown een antwoord vinden op deze vraag. Met de kennis dat gender stereotypes diepgewortelde kennisstructuren zijn in onze hersenen, vroegen zij zich af hoe deze stereotypen het opslaan van informatie in onze hersenen beïnvloeden.

Hun onderzoek toonde aan dat mensen inderdaad moeite hebben om typisch leiderschapsgedrag bij een vrouw te herkennen, omdat het gender stereotype in onze hersenen bepaalt hoe wij gedrag waarnemen. Als een man leiderschapsgedrag vertoont wordt dit door onze hersenen herkend als typisch leiderschapsgedrag en delen wij die persoon in de categorie leiderschap in. Maar als een vrouw leiderschapsgedrag vertoont, legt ons brein deze link veel minder snel.

Dus zelfs wanneer vrouwen typisch mannelijk leiderschapsgedrag besluiten te kopiëren om beter in het leiderschapsprototype te passen zal dit weinig zin hebben omdat het vrouwelijk gender stereotype ervoor zorgt dat dit gedrag niet als typisch leiderschapsgedrag herkend wordt.

Het onderzoek van Grant Thorton in Elsevier laat zien dat het percentage vrouwen in topfuncties de laatste jaren stagneert. De toekomst voor vrouwen aan de top lijkt er dus niet erg rooskleurig uit te zien. De vraag is of de traditionele stereotypen die mede schuldig zijn aan deze stagnering niet enorm ouderwets en aan vervanging toe zijn.

Is ons beeld van de typische mannelijke voeten-op-tafel-leider inderdaad passé en is er hoop, of is het de natuur en blijft leiderschap altijd ‘a man’s world’?

Meer weten over gender stereotypes en leiderschap?
Lees hier de studie van Scott en Brown

 
Meest recente artikelen
grid Naar het overzicht